banner153
banner156
29 Mayıs 2020 Cuma

BEKTAŞİ, ALEVİ, BOZKURT

04 Nisan 2020, 09:38
Bu makale 489 kez okundu
BEKTAŞİ, ALEVİ, BOZKURT
KADİR DAYIOĞLU
Evden çıkamayınca, evde hapis kalınca ya kitap okuyorsun, ya internetten haber/yorumlara bakıyorsun; ya da bunlar yetmezse “dır dır!” başlıyor. İnşallah ehven atlatırız… O açıdan umudumu korumak, yeise düşmek istemiyorum.
 
Yine o nedenle moralimizi yüksek tutalım. Yazımızın konusuna da uygun; “Edep yâ hû… Bu da geçer yâ hû!” diyelim.
***
Bu elim ve vahim olay bize iki şeyi anımsattı “hijyen/temizlik” ve “bilim”. Tabii, yine bu aşamada hurafenin, ayrım yapmaksızın ilahiyatçıların/teologların, şeyhlerin, efendilerin, “melelerin” pabuçları da dama atıldı…
 
Salgının dinle, imanla, milliyetle ilgisi olmadığı görüldü… İlahiyatçıların/Ulemanın/Teologların işi olmadığı da… Öyle meret ki, camilerin/mescitlerin kapısına kilit vuruldu… Allah’tan merhum İsmet Paşa’mız iktidarda değil.
 
Derler ki, Avrupa’da “reform” hareketlerinin itici gücü, “salgın hastalıklar” olmuş. Ahali bakmış ki, “papazlar” da ölüyor… Onların duaları, telkinleri işe yaramıyor; bu sefer “inançlarını”, kiliseyi sorgulamaya başlamış… Hasılı kelam, salgınlar seküler ve laik düşüncenin de önü açmış…
***
Neyse, bu gevezelikten sonra, Yeniçağ Gazetesi’nde (Bektaşi Çalışma Ofisi, İnternet 02.04.2020) çıkan bir haberi paylaşmak istedim. İlginç buldum. Elbette tartışmaya açık. Tabii, ikisi de Dinler Tarihi Profesörü Harun Güngör ile Mustafa Ünal Hocalarımın da görüşlerini almak isteriz.
 
Biliyorsunuz, bizim “ecmain” korktuğundan, İlahiyat Fakülteleri’nden, Dinler Tarihi Ana Bilim Dalı’nı kaldırmak, sadece bir ders haline getirmek istiyor… Bunu da, “tarih bölümlerinde okutulsun!” diyerek ilahiyatlardan kaldırabilirler…
***
Haber şöyle; Bektaşilerin, evleri ve iş yerlerinde Türklüğün Türeyiş ve Göç Destanı'nın sembolü olan Bozkurt bulunur. Alevi-Bektaşi geleneği, İslamiyet öncesi Türk kültürüne bağlılıklarının bir sembolü olarak Bozkurt'u görür. İşte Alevi-Bektaşi geleneğinin ait olduğu Türklük camiasındaki yeri ve önemi...
 
Türkler İslamiyet'i kabul ettikten sonra eski inanç sistemlerinden tamamen kopmamışlar, Alevî-Bektaşî geleneğinde eski inanç ve uygulamalarına bir şekilde devam etmişlerdir. İslamiyet öncesi inanç sistemlerine kadar uzanan Alevî-Bektaşî kültürü, Hacı Bektaş Veli ile şekillenmiştir.
 
Onuncu yüzyıldan sonra, batıya büyük kütleler halinde göç eden Oğuzların tamamı, Mâturîdî- Hanefî-Yeseviyye çizgisindedir.
 
Bu çizgi Müslümanlığın, Türk yorumudur (Türk Müslümanlığı). Osmanlı Türkleri, Rumeli’de ülkeler fetheder, yerler alırken, buralara Bektâşîlik ve Alevîliği de yaymışlardı. Bu iş, bir yandan misyoner dervişlerin tesiri ile olurken, diğer yandan oralara göç ettirilen Kızılbaş Türkmen oymaklarının tesiri ile meydana gelmişti. 
 
Böylece, Alevîlik ve Bektâşîlik, Arnavutluk ve Yugoslavya’ya kadar bütün Rumeli’ye yayılmıştı. İran’da da Kızılbaş Türkmen oymakları mevcut idi. Onlardan başka, Şiî olan İran Azerbaycan’ı Türkleri vardır ki, bunlar inceleme konusu ettiğimiz gruplardan başka bir nitelik arz ederler. 
 
Ancak aradan geçen yaklaşık sekiz yüz yıllık süreçte, siyasi etkenler ve inanç sistematiklerine giren yabancı akımlar, insanlarımızı önce Sünnî-Alevî olarak ikiye bölmüş; bilahare sayısız alt grupların doğmasına yol açmıştır. Bektaşîliğin doğması ve tarikat halini alması, Alevilikten çok daha sonraları gerçekleşmiştir.
 
Bektaşilik, 13. yy’da Horasan Melamîliğinin etkisiyle Kalenderîlik içinde oluşmaya başlamış, 15. yy’da tarikat halini almıştır. Son birkaç yüzyılda farklı kollara ayrılmıştır. Günümüzde Alevîlik ve Bektâşîlik, iç içe geçmiş durumda olmalarına karşılık, teolojik ve sosyal açıdan birbirlerinden farklılıklar gösterirler.
 
Bir başka Bektaşi'nin odasındaki Bozkurt tablosu Alevî ve Bektaşilerin kendilerini, “Müslümanlığı kabul eden Türklerin, İslâm öncesi kendi öz kültürlerini, kimliklerini, dillerini, örf ve âdetlerini, İslâmiyet’in temel ilkeleri içinde, yaşam ve toplum şartlarına uydurarak koruması ve yaşatmasıdır.” diye tarif etmeleri anlamlıdır. 
                            
Kaynak Yeniçağ: Bektaşilerin evleri ve iş yerlerinde neden Bozkurt bulunur?        

Haberici -->

    Yorumlar

HAVA DURUMU
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
NAMAZ VAKİTLERİ
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
banner41
SPOR TOTO SÜPER LİG
Tür seçiniz:
ARŞİV
banner157