banner87
25 Ağustos 2019 Pazar

BELEDİYE BORÇLARI…

18 Mayıs 2019, 03:58
Bu makale 265 kez okundu
BELEDİYE BORÇLARI…
KADİR DAYIOĞLU
“Zenginin malı züğürdün çenesini yorarmış”. Ama bu sefer durum öyle değil. Bu sefer konu bizlere hizmet sunan, “kent rantları”, vergilerimiz ve ödemelerimizle hayatiyetini devam ettiren belediyeler ve onların borçları.
 
Zaman zaman belediyelerin borçları basına yansıyor. Şimdiye kadar pek alışık olmadığımız türden açıklamalarla karşı karşıyayız. “Kol kırılır yen içinde kalır!” pek geçerli değil bu sefer…
 
Önceleri pek açıklamazlardı, borçları. Hatta “borçsuz belediye!” hikayeleri anlatırlardı. Anlaşılan yük çok ağır, “koru” ellerine almak istemiyorlar. Adres gösteriyorlar. Peş peşe haberler çıkıyor basında; hatta çoğu zaman suçlamalar da peşinden geliyor.
 
Anlaşılan, durum vahim, kılıfa sığmayacak büyüklükte… Şunu peşinen söyleyeyim: “Bu değirmenin suyu nereden gelecek?” diye çok sorduğumuzdan, gelinen nokta hiç de sürpriz gelmedi bana…
 
Maalesef belediyelerimiz de Merkezi Hükümet’e benzer bir biçimde, kentlerin geleceğini ipotek altına aldılar, hesapsız kitapsız; ne getirip ne götüreceği belli olmayan yatırımlar yaptılar. Tabii, bunları yaparken; “itibarın bedeli sorulmaz!” dediler.
 
Tabii, hengamede bizim Büyükşehir Belediyesi’nin “borç stoku” da su yüzüne çıkmaya başladı. İşin daha başında henüz hal hatır sormadan Memduh Başkanın, 120 milyon lira borçlanma yetkisi alması, Başkanımızın bunu “itibarımızı kontrol için aldık!” falan demesi, devasa borcun üstünü örtmeye yetmedi. Su yüzüne çıktı…
***
Yerel basında şimşekler, Mustafa Çelik dönemine çekilince o da, devraldığı ve devrettiği borç ile yaptıklarını; bıraktığı varlıkları açıkladı. Hemen belirtelim Başkan Büyükkılıç, bu açıklamaların, bu tartışmaların hiçbir yerinde olmadığını açıklamak zorunda kaldı; “ben işime gücüme bakıyorum!”, dedi. Ama ortaya dökülen rakamlar hakkında da bir açıklama yapması kaçınılmaz oldu.
***
Çelik, Özhaseki’den 1 milyar 493 milyon yani eski para ile 1 katrilyon 493 trilyon liralık bir borç devralmış. Bunca yaptığı işin yanı sıra 1 milyar 223 milyon yani eski para ile 1 katrilyon 223 trilyon lira borç devretmiş. Kabaca, 273 milyon liralık bir “net borç” ödemiş…
***
Kusura kalmayın. Rakamlar o kadar büyük ki, yazarken ve okurken zorlanıyorum. Bir yanlış yaparsam bağışlayın.
***
Oysa, Başkan Özhaseki, her yerde “borçsuz belediye” devrettiğine dair beyanatlar veriyor; bunu bir başarı ölçüsü olarak anlatıyordu, Ankara’da seçim meydanlarında. Tabii, bu açıklamalardan sonra ne diyecek? Çok merak ediyoruz… Elbette bir diyeceği olmalı.
***
Tabii, bu borcun vadesi nedir, ödenebilinir mi, çevrilebilinir mi, sürdürülebilinir mi, bilemiyorum. Bunun için, moda tabirle, “büyük resmi görmek”, Büyükşehrin gelir-gider tablosunu vs. bilmek gerekir. Bunlar bilinmeden yapılacak her türlü yorum, değerlendirme spekülasyondan öteye geçmez.
***
Bu değer hükmünden sonra şunu söyleyebiliriz: İlk bakışta bu borç çevrilebilir, sürdürülebilir gibi gözükmüyor. Merkezi Hükümet’in kaynaklarına, borçlanmaya ve “varlık satışına” yönelmek gerekecek gibi gözüküyor.
 
Ama Merkezi Hükümet ne yapsın… Sadece Kayseri olsa kolay… Görünen o ki, borç içinde yüzmeyen yok. Hem öz ve hem de üvey evlatları benzeri durumda. Allah, “üvey evlatların” yardımcısı olsun. Zira, Ankara’da da para kalmadı...
 
Geriye kalıyor “kent rantları” ve “varlık satışları”; vergi, resim ve harç gelirleri, arsa satışları, işletme kârları vs…
 
Bildiğimiz kadarı ile, Elektrik Şirketi dışında kâr eden ilgili ve bağlı kuruluş yok. Bu durumda, ne düşünürler bilemem, Elektrik Şirketi ve Kayseri Gaz’da bulunan hisselerinin satışı gündeme gelebilir. Gaz’ı yasal olarak satabilirler mi? Zira, yüzde 10’luk hisse yasa gereği alındı ve bedel ödenmedi.
 
Geriye Elektrik Şirketi’nde ki, yüzde 50’ye yakın hisse kalıyor… Ama bir sıkıntı var, “Dağıtım Şirketleri” pek eski havasında değil, piyasa değerleri düştü. Düşmese bile, 150 milyon dolardan fazla para vermezler, yüzde 51 hisseye. Hadi, 200 milyon dolar deyin… Bu da bu borç stokun ancak karşılar.
***
Mesela, Büyükşehrin mülkü olan 2400 hektarlık Tekir arazisi de bir yabancı girişimciye satılabilir; ya da işletmesi devredilebilir… Hatırlar mısınız, geçmişte işletme devri gündeme gelmişti. Batılı turizm işletmecileri adres olarak zengin “Arapları” göstermişlerdi.
***
Tabii, bizimkisi bir tahmin. Öyle ya, tavuğun cücüğü güzün sayılırmış. Bu belirsiz ortamda, alıcı çıkar mı çıkmaz mı bilinmez.
***
Bir Şeker, bir TEK, bir YSE, bir Orman İdaresi arsaları da kalmadı ki, belediyeye geçip satılsın. Sanırım bir eski cezaevi arsası var, üç beş kuruş para edebilecek. Bir de, Hava İkmal arazisi… Her ne kadar burası imara açılmayacak deniyorsa da, kıyısından köşesinden bazı yerler imara açılırsa hiç şaşmam.
 
Benimkisi, bir yol gösterme, bir durum değerlendirmesi oldu. Demem o ki, Büyükşehrin “hesabı-kitabı”  bilinmeden yapılacak her türlü değerlendirme, “ke enlem yekün!” yani “yok” hükmündedir. Benimkisi de öyle. 

Haberici -->

    Yorumlar

HAVA DURUMU
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
NAMAZ VAKİTLERİ
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
banner41
SPOR TOTO SÜPER LİG
Tür seçiniz:
ARŞİV