banner87
18 Ağustos 2019 Pazar

GEMİLERİ YAKMAK

22 Temmuz 2019, 15:56
Bu makale 240 kez okundu
GEMİLERİ YAKMAK
KEMALETTİN TEKİNSOY
1492 yılı İslam ve Avrupa tarihinin önemli ve trajik kesişme noktalarından birisi olarak tarihe geçmiştir. Bu tarihte İspanya'da yaşayan Müslüman ve Yahudiler Avrupa'dan kovuldular. İspanya kralı Ferdinand ve Kraliçe İsabella'nın orduları "yeniden fetih" harekatını tamamladığında, sadece İslam'ın Avrupa'daki tarihi sona ermedi, aynı zamanda Avrupa tarihinin gördüğü en kapsamlı bir arada yaşama tecrübesi de trajik bir şekilde tarihe gömüldü. Endülüslü Müslümanların ve Yahudilerin bu ortak kaderi esasen 13. yüzyılın ortalarından itibaren giderek kötüleşmeye başlamıştı.
1215 yılında toplanan Lateran Konsili, Yahudileri toplumdan uzaklaştırmak için onlara "rota" adı verilen sarı bir işaretin takılmasını zorunlu kılmıştı. Yahudilerin kollektif olarak pek çok suç işlediğine inanılıyordu. Yüksek faizle borç para vermek, veba gibi hastalıkları yaymak için su kuyularını zehirlemek, Hristiyan çocuklarını öldürmek ve kanlarını "easterda" dedikleri ekmeklere katmak ve ev sahiplerinin mallarını çalmak ve talan etmek. Her ne kadar bu antisemitik tavır Hristiyanlık'ın kuruluş yıllarına kadar gidiyorsa da, 13 ve 14 yüzyıl İber yarımadası'nda sistematik bir dışlama ve baskı politikasına dönüştü.
*****
1400 lü yılların ikinci yarısından itibaren artış gösteren siyasi anlaşmalar, dini vaazlar, fetvalar ve polemikler hem eski İslam ve Yahudi karşıtı dini söylemleri canlandırmış, hem de İber yarımadasında küçük çaplı bir haçlı seferi hareketinin başlatılmasına imkan sağlamıştı. Böylece Yahudi, Müslüman ve Hristiyanların beş asırdan fazla süren ortak bir medeniyet inşa etme çabası sona erdi. Avrupa'nın çok dinli ve çok kültürlü bir medeniyet havzası olma şansını bu tarihte yitirdiğini söylersek abartmış olmayız.
711 ila 1492 yılları arasında bugünkü İspanya'nın güneyinde ve İtalya'nın Sicilya adasında köklü bir Müslüman kültür gelişmiş, bilim, düşünce ve sanat alanlarında önemli eserler meydana getirilmişti. İslam felsefe ve bilimi, Kurtuba, İşbiliye ve Gırnata gibi şehirlerde zirveye ulaşmış, yer yer doğu İslam Medeniyetini dahi etkilemişti. İbn Seb'in, Kurtubi, İbn Hazm, İbn Tufeyl, İbn Rüşd ve ibn Arabi gibi alim ve düşünürler, Endülüs İslam topraklarında yetişmiş ve İslam medeniyetine önemli katkılarda bulunmuşlardı.
*****
Yaklaşık dört asır boyunca Müslümanlar, Yahudiler ve Hristiyanlar, Endülüs'te üretken ve rekabetçi bir ortamda ortak bir kültürün inşasına katkıda bulunmuş ve birbirlerinden etkiler almışlardı. Endülüs şehirlerinin temizliği, bahçe düzenlemeleri, gece aydınlatmaları, sokakları, altın kiremit renkli surları, havuzları, hamamları Avrupa'da dillere destan olmuştu. Müslüman Endülüs, ortaçağların karanlığında bir gece lambası gibi Güney Avrupa'yı aydınlatmıştır. Üzerinden altı yüzyıla yakın bir zaman geçmesine rağmen Endülüs şehirlerinin, mimarisinin, süsleme sanatlarının kalıntıları bu gün dahi gözleri kamaştırmaktadır.
Otuz'dan fazla ülke, yüzlerce yabancı ülke şehri gezmiş bir kişi olarak 2018 yılı içerisinde Endülüs Medeniyetine ait şehirlerde yapmış olduğum gezinin bugün dahi etkisinden kurtulabilmiş değilim. Bu gezide mimari ve süsleme sanatları konusunda görmüş olduğum eserleri dünyanın hiç bir yerinde görmediğimi söyleyebilirim.
*****
Endülüs medeniyetinin ortaya çıkışı, Kuzey Afrikalı komutan Tarık b. Ziyad'ın (ö.720) İber yarımadasına adım atarak son Vizigot Kralı Rodrigo'yu yendiği 711 yılıdır. Bugün kendi adıyla anılan Cebel-i Tarık Boğazı'nı 30 nisan 711 de geçen Tarık b. Ziyad, ünlü "Gemileri yakın!" konuşmasında askerlerine şöyle seslenmişti. "Ey insanlar! kaçacak hiç bir yer yok. Arkanızda deniz, önünüzde deniz gibi düşman sizi bekliyor. Allah'a and olsun ki bugün sizin için sadakat ve sabırdan başka bir şey yoktur." Bu ruhla hareket eden Tarık b. Ziyad ve ordusu düşmanı yenmek ya da onuruyla ölmekten başka bir kadere razı değildi.
711-1492 yılları arasında Endülüs'te neler oldu, o'nu da aralıklı olarak gelecek yazılarımızda paylaşacağız.
Haftaya birlikte olmak dileğiyle sağlık ve mutluluklar diliyorum.

Haberici -->

    Yorumlar

HAVA DURUMU
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
NAMAZ VAKİTLERİ
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
banner41
SPOR TOTO SÜPER LİG
Tür seçiniz:
ARŞİV