banner87
17 Aralık 2018 Pazartesi

ÇOĞU BİLGİ YANLIŞ

Havacılık Tarihi Araştırmacısı Rıfat Bayrak, Cumhuriyet’in Birinci Beş Yıllık Sanayileşme Planı kapsamında kurulan ve Türkiye’de ilk kez uçak üretimi yapılan Kayseri Tayyare Fabrikasına dair yazılan ya da konuşulan çoğu bilginin yanlış olduğunu söyledi.

03 Aralık 2018 Pazartesi 10:27
Bu haber 156 kez okundu
ÇOĞU BİLGİ YANLIŞ
Haberici -->

Havacılık Tarihi Araştırmacısı Rıfat Bayrak, Cumhuriyet’in Birinci Beş Yıllık Sanayileşme Planı kapsamında kurulan ve Türkiye’de ilk kez uçak üretimi yapılan Kayseri Tayyare Fabrikasına dair yazılan ya da konuşulan çoğu bilginin yanlış olduğunu söyledi.

Kayseri Tayyare Fabrikası ile ilgili olarak hazırlayacağı kitap için 30 yıldan bu yana arşiv incelemesi ve sözlü tarih çalışmaları yapan Havacılık Tarihi Araştırmacısı Rıfat Bayrak, fabrikaya dair yanlış bilinenleri doğruladı. Yanlış bilinenlerden bazıları; aslında Sümer Bez Fabrikası yerleşkesine ait olan bir fotoğrafın Kayseri Tayyare Fabrikasına ait olduğunun iddia edilmesi, TOMTAŞ ve Kayseri Tayyare Fabrikasının aslında farklı işletmeler olması, fabrikanın üretimi bıraktığı tarihe dair çarpıtmalar, yapılan üretimin tamamen montaj olduğuna dair bazı söylentiler, Nuri Demirağ’ın Kayseri Tayyare Fabrikasında üretim yaptığına dair yanlış enformasyonlar ve Vecihi Hürkuş’un Kayseri Tayyare Fabrikası ile bağlantısına dair bilinmeyenler.

TOMTAŞ İLE KAYSERİ TAYYARE FABRİKASI AYNI DEĞİL

Her şeyden önce bir devlet kuruluşu olan Kayseri Tayyare Fabrikası ile özel bir şirket olan TOMTAŞ’ın aynı işletmeler olmadığına dikkat çeken Rıfat Bayrak, Türk Tayyare Cemiyeti ile Alman Junkers firmasının ortak girişimi olan ve özel TOMTAŞ işletmesinin, Junkers firmasının mali sorumluluklarını yerine getirememesi nedeniyle kapanmasının ardından, fabrikanın Milli Müdafaa Vekaleti yani bugünkü Milli Savunma Bakanlığı girişimiyle Kayseri Tayyare Fabrikasına dönüştürülerek kamulaştırıldığını belirtti Bayrak, “1929’da Türk Tayyare Cemiyeti Junkers’e tüm lisans, malzeme ve fabrika bedeli olarak 500 bin TL ödemiş, Kayseri Tayyare Fabrikasının Milli Müdafaa vekaletine geçmesini sağlamış yani kamu işletmesi haline dönüştürmüştür. Böylece Kayseri Tayyare Fabrikası milli bütçeden ayrılan ödenekle imalatlarına devam etmiştir” dedi.

Fabrikanın kapatıldığı yıla dair de bir takım çarpıtmalar olduğunu belirten Rıfat Bayrak, 2. Dünya Savaşından beri bakım ve onarım işlerini daha çok yapan fabrikanın, 1950 yılında yapılan Marshall yardımlarının ardından tamamen üretimi bıraktığını ifade etti. Bayrak, şunları söyledi;

“Fabrika, 2’nci Dünya Savaşının araya girmesiyle üretimine ara vermek zorunda kalmıştır. 1940 yılında en son 26 adet Magister üretip üretim hattını Ankara’daki Türk Hava Kurumu uçak fabrikasına devretmiştir. Bu arada yurt dışından gelen eğitim uçaklarının bakım onarım hizmetlerini vermeye başlamıştır. Bu bakım onarım işleri şu ana kadar devam etmektedir. 1950 yılında Marshall yardımıyla birlikte Amerikan uçaklarının da gelmesiyle bakım hizmetleri ağırlaşmış ve üretim tamamen bırakılmıştır. Çünkü Amerika’nın elinde savaş artığı çok fazla sayıda savaş malzemesi kalmıştır ve bunları çok ucuz bedellere Marshall yardımı alan ülkelere dağıtmıştır. Bakım onarım hizmetlerinin yoğunluğu nedeniyle fabrika, 1950 yılında 2. Hava İkmal Bakım Merkez Komutanlığı adını almıştır. Halen bu adı taşımaktadır ve envanterdeki pervaneli uçakların bakım üssüdür.”

Rıfat Bayrak, Nuri Demirağ’ın Kayseri’de uçak ürettiğine dair söylemlerin de yanlış olduğuna dikkat çekti. Demirağ’ın kendi imkanlarıyla İstanbul Beşiktaş’ta kurduğu kendi fabrikasında üretim yaptığını belirten Bayrak, Türkiye’nin ilk uçak tasarımcısı olarak bilinen Vecihi Hürkuş’un ise TOMTAŞ döneminde Kayseri’de test pilotluğu yaptığını kaydetti.

İHA

Haberici -->

    Yorumlar

HAVA DURUMU
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
NAMAZ VAKİTLERİ
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
banner41
SPOR TOTO SÜPER LİG
Tür seçiniz:
SENDE YAZ
Ziyaretçi Defteri
Ziyaretçi Defteri

Siz de yazmak istemez misiniz?

Ziyaretçi Defteri
ARŞİV