banner153
25 Eylül 2020 Cuma

“Hazret-i Türkistan”

12 Eylül 2020, 09:13
Bu makale 1036 kez okundu
“Hazret-i Türkistan”
M.KEMAL ATİK
Değerli Okurlar, “ Kazakistan Anılarıma geçmeden önce”kaleme aldığım ön bilgilerin sonuncusunu bu gün siz değerli okurlarıma sunuyorum. Üç yıl süreyle içinde yaşadığım ve yaşadıkça haz duyduğum “ Hazret-i Türkistan” şehrini kısaca tanıtmak istiyorum.
 ”Türkistan Farsça’da Türklerin oturduğu yer; Arapça’da ise Türk ülkesi anlamına gelmektedir. Türkistan ismi aslında, Orta Asya'da, Kırgızistan, Özbekistan, Kazakistan, Türkmenistan, Tacikistan, Rusya ve Çin topraklarının bir kısmını kapsayan çoğunlukla Türk halkların yaşadığı coğrafi bir bölgedir. Ancak bunun geçmişte daha çok Ruslar tarafından bilinçli olarak küçültülerek bir şehir haline getirildiğini tarihi kaynaklar yazmaktadır.
Türkistan bugün Kazakistan’da bulunan Yesi şehrinin adıdır. Şehir Güney Kazakistan eyaletinin merkezi Çimkent’e 156 km. uzaklıktadır. Tarihi kaynaklara göre 4. yüzyılda kurulan, eski adı “Yesi” olan Türkistan, Türkler’in İslâmiyet’e geçişini sağlayan. Hoca Ahmed Yesevî Hazretlerinin yaşadığı yer olarak ün kazanmıştır. Şehir,“Hazret-i Türkistan”adıyla da anılıyor.
 UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınan ilk tarihi eseri olan ve 1396’da  Emir Timur tarafından inşa ettirilen Yesevî Türbesi, şehrin görkemli yapılarının başında geliyor. Türbe 1993 yılında başlayan restorasyonla Türkiye tarafından yenilenmiştir.
19 Haziran 2018 tarihinde Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, Güney Kazakistan eyalet merkezi Çimkent’e büyük şehir statüsü verilmesi, eyaletin adının Türkistan eyaleti olarak değiştirilmesi ve eyalet merkezinin Türkistan kentine taşınmasını öngören “Kazakistan’ın bazı idari ve bölgesel yapısı konuları"na ilişkin kararnameyi törenle imzalamıştır. Nazarbayev, burada yaptığı konuşmada, 1 milyondan fazla nüfusu olan Çimkent’e büyükşehir statüsü verildiğine işaret ederek, “Türkistan eyaletinin merkezi, yüzyıllardır Kazak Hanlığının ve bütün Türk dünyasının siyasi ve manevi hayatının kalbi olan Türkistan kenti olacak.” dedi
Kararnamenin tarihi önem taşıdığının altını çizen Cumhurbaşkanı Nazarbayev, “Çimkent, sadece ülkemizin değil, Orta Asya bölgesinin yatırımlar, teknolojiler ve entelektüel kaynakları için yeni merkez olacaktır. Bunun için bütün imkanlar ve gerekli potansiyel var.” ifadelerini kullandı. Bundan önce Türkistan şehri eyaletin bir parçası konumundaydı.
Türk Dünyası için önemli bir gelişme olarak görülen bu isim değişikliğinin anlaşılabilmesi için iki hususun önemli olduğu düşünülmektedir. Birincisi Türkistan isminin kullanımı ve tarihi kıymeti, ikincisi ise Kazakistan’ın Türk Dünyasında bir köprü olma çabalarıdır.
Türk dünyasını oluşturan topluluklar tarafından merkez kabul edilen Türkistan şehri daha önceki yazılarımızda ifade ettiğimiz üzere 1992 yılında temelleri atılan Uluslar arası Hoca Ahmet Yesevi Türk -Kazak Üniversitesine de ev sahipliği yapıyor. Bağımsızlıktan hemen sonra açılan üniversite kardeş iki ülke arasındski bağların kuvvetlenmesine vesile olmuştur. Ayrıca üniversitenin böyle küçük ve gelişmemiş bir şehirde kurulmasını eleştirenlere karşı devlet büyükleri konunun, anlaşılmadan ve düşünmeden söylendiğini de ifade etmişlerdir. “Bir kere şehrin nufusunun tamamı kazak halkıdır. Sovyetler döneminde Kazak kolunda unutturulmak istenen Türk kültürü ve Yesevi yolunun değerlerinin yeniden burada inkişafı ve yeniden canlanışı gerçekleşecektir. Türk dünyasının manevi başkenti olarak bilinen Türkistan’da faaliyet gösterecek üniversite bölgenin bilim merkezi olarak Türk kültür faaliyetlerine önemli katkılar sağlayacak, milli hafızada milli ve manevi uyanışın bir simgesi olacaktır.”
 
 
 
 

Haberici -->

    Yorumlar

HAVA DURUMU
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
NAMAZ VAKİTLERİ
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
banner41
SPOR TOTO SÜPER LİG
Tür seçiniz:
ARŞİV
banner157