banner153
09 Ağustos 2020 Pazar

İSO “İLK 500” (2019)

15 Temmuz 2020, 10:00
Bu makale 180 kez okundu
İSO “İLK 500” (2019)
KADİR DAYIOĞLU
İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO), “İSO 500” çalışması, Sanayinin “check-up”’ı olarak nitelenen, Türkiye ekonomisinin büyümesinden ihracatına, finansmandan yatırım iklimine kadar birçok alanda detaylı bilgiler içeren ve araştırma.
 
Keşke, Kayseri Sanayi Odası da (KAYSO) böyle bir çalışma yaptırtabilse. Bu sayede, Kayseri’nin röntgenini çekebilse…
***
“Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmasına göre 2019 yılının zirvesinde 87 milyar 949 milyon lira üretimden satışlarıyla yine TÜPRAŞ yer aldı. Ford Otomotiv 37 milyar 71 milyon lira ile ikinciliğini, Toyota Otomotiv 25 milyar 851 milyon lira üçüncülüğünü korudu. “İSO 500”’e bu yıl ilk kez katılan Star Rafineri de listeye beşinci sıradan girdi.
***
Bu çalışmada, KAYSO’ya kayıtlı 15 firma sıralamaya girdi. Bir önceki yıl, 17 firma girmişti. Geriye doğru, baktığımızda, “İSO İlk 500”e giren firmaların aynı firmalar olduğunu görüyoruz. Bazıları da, konjonktüre göre, girip çıkıyor.
***
Demem o ki; Kayseri, “500 Büyük” içerisine giren firma “üretemiyor”. “Kabızlık hali” yaşıyor. İşin ilginci, firmaların tamamının kuruluşları çok eskilere dayanıyor. Peki, yıllardır süren bu “kabızlık” hali, Kayseri’nin muhterem büyüklerinin gündemine hiç girdi mi? Sanmıyorum. Ayrıca, her yıl yapılan bu çalışmayı, şöyle bir okuduklarını bile…
***
108. Sırada yer alan HES Kablo 1,9 milyar lira “üretimden net satışla” Kayseri’de ilk sıraya oturdu. Bunu, 129. Sırada Kayseri Şeker 1,7 milyar liralık satışla takip eti… 147. Sırada yer alan İstikbal’in net satışı 1,5 milyar lira oldu ve Kayseri üçüncülüğünü paylaştı.
 
Kayseri’de net satışı 1 milyar lirayı aşan yedi firma sıralamaya girdi, listeye. Tabii, sanayici olup da bu “çalışmaya” katılmayan ve bu miktarı aşan KAYSO üyesi firma var mı? Bilemiyoruz… O nedenle tablo net değil ama büyük ölçüde bir fikir verir bize.
***
Biliyorsunuz, birkaç yıl önce, Kayseri Şeker, sanırım bir teftiş nedeniyle, katılamamış; durumu bilmeyenlerin hücumuna uğramıştı. Oysa Kayseri Şeker, “gururumuz” olmaya devam ediyor. Keşke, “ilk 100”e girebilse. Yanılmıyorsam geçmişte bir-iki kez girmişti.
***
Orta ölçekli bakır tel çeken bir işletme (ELBAK) iken, sahibi ve ismi değişen, yeni adı MEGA Metal olan firma da gurur duyacağımız firma haline geldi. Bu yıl, 1,4 milyar liralık net satışla ve 153 milyon dolarlık ihracatla Kayseri dördüncüsü oldu. Benim de beş yıla yakın çalışıp emekli olduğum bir tesis… Ben de guru duyuyorum.
***
Dokuzuncu sırada yer alan fakat ismini açıklamayan firma ile birlikte diğerleri, sırasıyla şunlar: Hasçelik, Bellona, Boyteks, Yataş, Sersim, Boyçelik, Orta Anadolu, Femaş, Erbosan ve Form Sünger
***
500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2018 yılında 878 milyar lira olan üretimden satışlarını 2019 yılında yüzde 16,4 oranında artırarak 1 trilyon liranın üzerine çıkardı. 15 firmanın “üretimden net satışlarının” toplamı 16 milyar TL kadar…
 
“500 Büyüğün”, 2019 toplam satışlarının yaklaşık bir trilyon lira olduğu düşünülürse, “Kayseri 15”’in bunun içindeki payı, yüzde 1,6 kadar… Yani, kusura kalmayın, toplamın “zekatı” bile değil… Yıllardır da bu oran değişmiyor, çok konuda olduğu gibi. 
***
Yine bu oran; sosyal, ekonomik, demografik vs. gibi konularda Kayseri’nin ülke geneli içerisindeki “yüzde1-2 oranın” bir yansıması. Kayseri’yi değerlendirenler; ülke rakamını biliyorsa, bunun yüzde 1,5’unu alırsa Kayseri’yi bulur Çıkan rakam da siz büyük ölçüde yanıltmaz.
 
Ya da Kayseri’yi bilirseniz bunun 100/1,5’e karşılık gelen rakam ülke genelini verir. Bu katsayı (%1,5), Murat Yerlikhan dostumla, uzun yıllara sari yaptığımız değerlendirmelerin sonucu eriştiğimiz rakam. Buna; “Dayıoğlu-Yerlikhan Katsayısı” da diyebilirsiniz. Kullananların bu ismi anmaları, “ahlaki” olmanın bir gereğidir.
***
İSO 500’teki kuruluşların ihracatı yüzde 2,4 artarken, katma değerdeki yüksek teknoloji yoğunluklu payı yüzde 6,9’a yükseldi. İstihdam yüzde 1, Ar-Ge harcamaları da yüzde 150’nin üzerinde arttı. Ancak finansman giderleri karlılıkta belirleyici olmayı sürdürürken, kaynak yapısındaki bozulma da devam etti ve toplam borçların payı 1,4 puan yükseldi.
***
Orta-yüksek ve yüksek teknolojinin katma değerdeki payı ilk kez yüzde 30,4’e çıktı. Bunun savunma ve havacılık sanayi sektörlerinden kaynaklandığı düşünülüyor.
 
Bununla birlikte araştırma gösterdi ki; sanayici borçla yaşamak zorunda. Bu borcu çevirebilmek adına düşük faizlere ihtiyaç duyuyor. En büyük avantajımız; faizlerin düşük seviyede seyretmesi.
***
“İSO 500”’ün ihracatı da yüzde 2,4 artışla 73,5 milyar dolar oldu. Listede 30 yıl önce ihracat yapan firma sayısı 409 iken, son yıllarda bu rakam 450’ler bandını aştı ve 2019 yılında 463’e çıktı. İSO 500’ün Türkiye sanayi ihracatı içindeki payı yüzde 42 oldu.
 
Bildirilen rakamlara göre Kayseri (10)’un ihracat toplamı 650 milyon dolar. Bu da “İlk 500”’ün binde 9’u kadar. Bildirilen (11 firma) istihdam rakamı ise 15.512. Dikkatimi çekti, Kayseri Şeker istihdam rakamını bildirmemiş.
 
Yoksa, ben mi göremedim. Bu firmamız 2018 yılı için istihdamı 2.515 bildirmiş. Sonuçta Kayseri (15)’in toplam istihdamına, 2019 yılı için, kabaca, 20 bin diyebiliriz.
***
Tabii, bu vesile ile, Kayseri OSB’de ki istihdam rakamını 60-70 bin verenlerin de kulaklarını çınlatırız. Yıllardır, “olmayan Kayseri’yi” anlattılar; yine Kayseri’ye “kanat takıp uçurdular!”.
 
Listeye giren firmalarımızı tebrik ediyor, başarılarının devamını diliyorum…

Haberici -->

    Yorumlar

HAVA DURUMU
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
NAMAZ VAKİTLERİ
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
banner41
SPOR TOTO SÜPER LİG
Tür seçiniz:
ARŞİV