banner153
05 Ağustos 2020 Çarşamba

KAYSERİ DIŞ TİCARET (2019)

14 Ocak 2020, 09:43
Bu makale 245 kez okundu
KAYSERİ DIŞ TİCARET (2019)
KADİR DAYIOĞLU
2019 yılı dış ticaret verileri açıklanmaya başladı. Türkiye İhracatçılar Meclis (TİM) verilerine göre 2019 yılında Kayseri’nin ihracatı bir yıl öncesine göre yüzde 6,8 artışla 2 milyar 50 milyon dolar olmuş. Aynı dönem ülke ihracatı yüzde 1,4 artışla 165 milyar 959 milyona ulaşmış. İhracatımız ülkenin yüzde 1,2’si… Zekatı bile değil…
***
Genel sıralamada 2018’de 12. İliz. 2019’da bir basamak yükselerek 11. İl olmuşuz. Ama Konya ve Adana ensemizde; yukarıdakiler de açık ara önde. Mesela, bizim üstümüzdeki Sakarya’nın ihracatı 2 milyar 841 milyon dolar.
***
Bu artış, genele bakınca iyi, muhtemelen Ticaret ve Sanayi Odaları Başkanları da övünecekler ama şu sorulara da yanıt aramaları gerekir:
 
BirKasım/2019 itibarıyla ithalatımız yüzde 17 azalarak bir milyar 93 milyon dolar olduğuna göre ihraç mallarında kullanılan malzeme yeni yerli üretim mi yoksa stok mu?
 
Artık kümülatif ihracat rakamı, günümüzde pek anlamlı olmuyor. Asıl şuna bakılıyor:
İki; birim ihracat içerisinde (mesela 100 dolar) enerji payı nedir?
Üç; birim ihracatın (mesel 100 dolar) ağırlığı nedir?
***
Bunlar bilinmeden ihracat ile ilgili bir yorum ya da değerlendirme yapmak doğru değildir. Yani; ihracatımız şu kadar arttı, şuna çıktı sözleri askıda kalır!..
***
Mesela 2 milyar dolarlık ihracatımız içerisinde 413,2 milyon dolarla mobilya ve kağıt ürünleri; 262,6 milyon dolarla Tekstil ve hammaddeleri; 243,2 milyon dolarla çelik; 399,1 milyon dolarla demir dışı metaller ve 289,5 milyon dolarla elektrik ve elektronik ürünler başı çekiyor.
 
Sonuncusunun ağırlığını muhtemelen elektrik kablosu vd. oluşturmakta. Elektronik derken yanlış anlamayalım. Zira, ikisi bir arada anılıyor.
***
İsterseniz soruyu tekrarlayalım: Kayseri ihracatına esas malların ham ya da mamul maddeleri ithal mi, yeni yerli üretim mi yoksa stok mu?
***
Devam edelim: 2 milyar dolarlık ihracatımız kaç kilo ya da kaç metreküp? Nihayet; bunu üretirken ne kadar enerji harcadık?
 
Bu soruların yanıtı bilinmeden ihraç mallarının niteliğini bilmek mümkün değil. Demem o ki; ham ya da mamul madde yerli üretim; enerji yoğunluğu ve kilosu düşükse, bir “başarıdan” söz etmek mümkün…
 
Yine demem o ki; şayet soruların yanıtı “hayırsa” yani “emek”, “enerji” ve “ağırlık” yoğunsa, durduğumuz yerde sayıyoruz, bir nitelik sıçraması yapamadık, demektir.
 
Görünen o ki; ta 1970’lerden beri okuduğumuz türküyü okumaya devam ediyoruz. Bu trendlerle de dış ticarette haliyle sanayide bir sıçrama yapamayız… Hep aynı türküyü “çalıp-çığırıyorsak” yapısal bir sorun var demektir.
 ***
Tabii, bu ülkemizin sorunu. Çalışmayı hem Kayseri özelinde ve hem de Ülke genelinde yapmak zorundayız. Bakalım; sanayi de “çağ atlamış mıyız?”
***
İthalatımıza gelince, Ticaret Bakanlığı verilerini paylaşmak istiyorum. Veriler de Kasım/2019 itibarıyla… Buradan 31.12.2019 sonuçlarını az çok tahmin edebiliriz.
***
İthalatımız yüzde 17 azalışla bir milyar 93 milyon dolar olmuş. Ülke ithalatı da yüzde 11 azalışla 183 milyar 658 milyon dolara düşmüş. Kayseri ithalatı, on bir aylık dönemde ülkenin yüzde 0,6’sı…
***
Nihayet; ülkemizin dış ticaret hamcı 350 milyar; Kayseri’nin dış ticaret hamcı ise 3,2 milyar dolar civarında. Tam rakam için 12. Ayın ithalatını da eklemek gerekir. Tabii, bunlar, daha önce verilen hedeflerin çok altında.  Dış ticaret hacimde Kayseri ülkenin yüzde 0,9’u… Bu, çok düşük bir rakam. Kayseri ekonomisinin ne halde olduğunun göstergesi.
***
Hatırlanırsa; Başta Rıfat Hisarcıklıoğlu olmak üzere, “Kayseri büyükleri” 2023 yılında, ihracatımıza 7,5-10 milyar dolar gibi hedefleri dillendirirken; “amma da salladınız ha!.. Bırakın ihracatı, dış ticaret hacmini 5 milyar dolar yapın. Öpüp alnınıza koyun!” demiştim. Ülke ihracatını, “2023 hedefi” için “500 milyar dolar” olacak! dendiğinde ve benzeri lafları etmiştim.
***
Taner Yıldız anımsar mı? Bilmem… Bakanken aynı yıl için 500 milyar kWh’lik bir elektrik üretiminden söz ediyordu. Sanırım, 2019 sonunda 300 milyar kWh’i bile bulmayacağız. Sanırım, yönetim ileriye yönelik talep tahminlerini ve kurulu kapasiteyi bir gözden geçirmesi gerekecek. Atıl kapasite, kaynak israfı demektir…
***
Nihayet; yine 2023 hedeflerinde kişi başına 25 bin dolar gelir ve dünyanın “ilk 10 ülkesi” arasına girmek vardı. Gelinen nokta çok acı, 2018 sonunda, hesap metotlarını değiştirilmesine rağmen 9.693 dolarlık bir kişi başına ulusal gelir ve yine muhtemelen bu yıl sonunda 20. ekonomi olacağız. Unutmayın; 17. sıralardan buraya geriledik.
***
Kayseri’nin kişi başına geliri, yine 2018 sonunda 7.999 dolar olmuş. 24. sıradayız. 2004’te 19. İl idik.

Haberici -->

    Yorumlar

HAVA DURUMU
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
NAMAZ VAKİTLERİ
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
banner41
SPOR TOTO SÜPER LİG
Tür seçiniz:
ARŞİV