banner87
23 Temmuz 2019 Salı

LEMAN TOMSU

16 Mayıs 2019, 10:05
Bu makale 250 kez okundu
LEMAN TOMSU
KADİR DAYIOĞLU
Merhume kıymete bindi… Büyükşehir, Şehir Tiyatrosu yani eski Halkevi’nin mimarı Leman Tomsu’nun biyografisini içeren bir plaket asmış binanın girişine. Bunu da refikimiz Veli Altınkaya’dan öğrendim.
Çok da memnun oldum. Zira; geçmişte, Tomsu ile ilgili onun üzerinde yazdım bu köşede… Yazdığım günlerde Tomsu’yu Kayseri’de ne Büyükşehir, ne Büyükşehrin “büyük mimarı” Kemalettin Tekinsoy, ne Mimarlar Odası Kayseri Şubesi, ne bu kentin okur yazarı vd. biliyordu. Hakkı teslim etmek gerekir, Hüseyin Cömert dışında…
Cömert Hocamızın çok katkısı olmuştu o yazılarımda. Tabii, bazı dostlarımızın bu konuya sahip çıkması, sadece mutlu ediyor insanı. O nedenle, geç de olsa gündeme taşıdığı için Altınkaya’ya da teşekkür ediyorum.
Bu kentin değerlerine sahip çıkmaya başlayan Büyükşehre, Başkan Memduh Büyükkılıç’ın şahsında da… Ama burada kalmıyorum; Kayseri ile hiç mi hiç ilgisi olmayan Erenköy ve Altınoluk mahallelerinin isimlerini de kaldırın. Yörenin kadim isimlerinden birisinin isimlerini verin.
Bir de yine Kayseri ile hiç mi hiç ilgisi olmayan, Melikgazi Belediye’sinde bulunan, Metin Yüksel ve Sedat Yeniğün isimlerini içeren buram buram “ideoloji” kokan, cadde isimlerini de değiştirin, yerele ait isimler verin. Şayet Büyükşehir, “kent hafızasını” korumak ve yaşatmak istiyorsa ve bu konuda samimi ise. Gerisine karnım tok…
Tabii, kaldırabilirler mi? Sanmıyorum. Zira, bu isimleri verirlerken “ideolojik” bir yaklaşım içindeydiler; bağlı oldukları “Cemaat” ve “Akıncı” hassasiyeti vardı.. Şimdi, zihinsel bir değişim oldu mu, AK Partili Belediyelerimiz de göreceğiz. Buyrun size bir öneri. Buradan başlayalım işe…
Yukarıda demiştim, Leman Tomsu ile ilgili onun üzerinde yazı yazmış ve Büyükşehre uyarıda bulunmuştum. İşte onlardan birisini kısaltarak yayınlıyorum:
***
KENTSEL DÖNÜŞÜM
Biliyorsunuz, “kentsel dönüşüm” moda oldu. Kentsel dönüşüm yarışına girdi, belediyelerimiz. Tabii, “kentsel dönüşümden” ne anladığınıza bağlı. Şayet, eskimiş, miadı dolmuş, teknik ve ekonomik ömrünü tamamlamış binaları yıkıp, yerine, malikleri memnun etmek amacıyla,“yüksek binalar” yapmaksa, bu kentsel dönüşüm falan değil.
 
 (…)Anlaşılan, sözgelimi, şehir merkezinin nereye doğru gittiğini gören; Kentsel dönüşüm projeleri ile ilgili Mimarlar Odası Kayseri Şubesi ve bazı Odalar tarafından ortaklaşa yapılan çalışmalar sonunda elde edilen sonuçlar kamuoyu ile paylaşıldı.
 
Odalar adına sözcülük yapan Mimarlar Odası Kayseri Şube Başkanı Eda Velibaşoğlu“Kentsel dönüşüm uygulamalarının geldiği noktadan kaygılıyız”demiş. Doğru demiş ama “bad’el harabül Basra!” Yani, “Basra harap olduktan sonra ağlamak sızlamak işe yaramaz!”
 
Mesela, aynı duyarlılığı ulaşımı rahatlatmak ama asla rahatlatmayacak olan, geçitlere, Kocasinan Bulvarı uygulamalarına gösterebilselerdi. Yoksa, doğru mu, buluyorlar? Açıklama yaparlarsa iyi olur!..
 
Gazete metninde görmedim, Sanırım, Eda kardeşimizin kastettiği asıl yer, Sahabiye ve burada yapılan Kentsel Dönüşüm olsa gerek. Evet. Ben de kaygılıyım. Herkesi memnun etmek amacına yönelik “kentsel dönüşüm” olmaz. Nitekim, endişe bu olunca devasa kütleler çıktı, planlamada… Bir bütünü, paydaşlara, rant ilavesi ile paylaştırmaktan başka bir şey yapılmadı.
***
(…)Eda Hanım’dan bir ricam olacak: Hiç olmasa, eski Halkevi’ne (Belediye Şehir Tiyatrosu), Vali konağına ve sonuçta o “adanın korunmasına” sahip çıksınlar. Her ne kadar, korunacağına dair, Çelik Başkan açıklama yaptıysa da Başkana destek olmak lazım. Zira, “aç kurtlar” başkanın fikrini çelebilirler.
***
Peki, Eski Halkevi yani Belediye Şehir Tiyatrosu neden önemli? Çok yazdım, bir kez daha yazayım. Burası, erken Cumhuriyet döneminde”, “yarışma” sonucu ortaya çıkan bir mimari proje. İkincisi, müellif, hemşerimiz, ülkemizin ilk kadın mimarı (aynı sınıfta okuyan bir arkadaşı daha var) Prof. Dr. Leman Cevat Tomsu (1913-1988).
 
Hocamız, Sanayii Nefise Mektebi (Güzel Sanatlar Akademisi/ Mimarsinan Üniversitesi) mezunu. İTÜ’den emekli. Ünlü Mimar Prof. Dr. Emin Onat’ın İTÜ’de asistanı, Doçenti vs.
***
Tabii, o yılarda;“Halkevini katletmeyin!”, diye bayrak açtığım yıllarda; “Yıkalım da gör!” tepkisini vermişti, mimar Kemalettin Tekinsoy… Cep telefonundan konuşmamıza tanık olan Hüseyin Cömert Hocamız anımsatmıştı, Tomsu’yu… Yoksa, ben de bilmezdim, diğer ilgililer gibi. Herhalde haberleri olmadı ki, Mimarlar Odası Kayseri Şubesi’nden bir ses de gelmemişti.
 
Leman HocaTavlusunlu. Kayseri’nin İkinci Belediye Başkanı, Tavlusunlu Mehmet Ali Efendi’nin (1881-1901), kızı tarafından, torunu. Yine üçüncü Başkan, Tavlusunlu Doktor Mustafa Hilmi Bey (1901-1906) amcası olur.
 
Tomsu ile ilgili, Mimarlar Odası Ankara Şubesi’nin nefis bir biyografı çalışması var. Kayseri Şubesi, Taşçıoğlu Kur’an Kursu yanındaki yerine yeni taşınmıştı. Bu esere nasıl ulaşabileceğimi sormak, varsa bir tane alabilmek için uğrak verdim. Maalesef, o anda orada görevli arkadaşların böyle bir yayından haberi yoktu.
 
Sonuçta, Şükrü Karatepe Hocama durumu ilettim. Sağ olsun o da temin edip gönderdi. Tabii, ben, yazarken aklımda kaldığı kadarı ile aktardım. Bazı bilgilerde yanılabilirim. Lütfen, benden “aşıracak” olanlar, andığım biyografiyi bir oksun. Olası bir yanlış bilginin portörü olmasın.

Haberici -->

    Yorumlar

HAVA DURUMU
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
NAMAZ VAKİTLERİ
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
banner41
SPOR TOTO SÜPER LİG
Tür seçiniz:
ARŞİV