banner87
14 Ekim 2019 Pazartesi

ULAŞIM PLANLAMASI

24 Haziran 2019, 10:08
Bu makale 341 kez okundu
ULAŞIM PLANLAMASI
KEMALETTİN TEKİNSOY
Şehirlerdeki araç sayısı ve nüfusla bağlantılı olarak kısa sürede bir sarmala dönüşen trafik sorunları çok kısa zaman dilimleri içerisinde büyükşehirlerin en baş edilmez problemi haline gelmektedir. Kayseri'de, son yirmibeş yılda gerek trafik, gerekse otopark problemlerinin yaygınlaşmasına izin vermeksizin, insanların hayatını kolaylaştırmanın çözüm yolları aranmış, geleceğe dönük projeksiyonlarla radikal kararlar alınmış, önemli yatırımlar gerçekleştirilmiştir. Bunların neler olduğu ayrı bir yazının konusu olmakla birlikte bu gün ulaşıma uzun soluklu bakış açısı getirmenin ilk adımı olan ulaşım planlamasından bahsedeceğiz.
Şehirlerin planlanması genel manada yakın zamana kadar arazi kullanımlarının planlandığı imar planları olarak algılanmış ve bir kentin imar planlarının yapılması o kentin genel olarak planlamasının tamamlandığı anlamında kabul görmüştür. Oysaki şehir planlama disiplini, arazi kullanım planlaması ve ulaşım planlaması alt dallarından oluşan bir bilim dalıdır.
Arazi kullanım planlaması, kentsel ve kırsal toplulukların fiziksel, ekonomik ve sosyal verimliliğini, sağlığını ve refahını temin etmek amacıyla arazinin, bilimsel, estetik ve düzenli olarak ihtiyaç duyulan fonksiyonlar ve donatılar (konut, ticaret, sağlık, eğitim, rekreasyon, v.s.) için tahsis edilmesi faaliyetidir.
Ulaşım planlaması ise, yukarıda bahsedilen temel amaçlar doğrultusunda, farklı fonksiyonlar yüklenmiş (ticaret, sağlık, konut, eğitim, v.s.) kentsel ve kırsal arazi parçaları arasında etkin, verimli ve doğru ulaşım bağlantılarının oluşturulması ve planlanması anlamına gelir.
***
Arazi kullanım planlama çalışmaları ile ulaşım planlama çalışmaları ortak ve eş zamanlı olarak yürütüldüğü takdirde sağlıklı bir kent planının ortaya çıkması söz konusu olabilir.
Ulaşım ihtiyacı en az iki nokta arasındaki etkileşim sonucu ortaya çıkar. Örneğin, konut alanları ile çalışma alanları arasındaki, konaklama-çalışma etkileşimi veya konut alanları ile eğitim alanları arasındaki konaklama-eğitim etkileşimi bir ulaşım talebini ortaya çıkarır. Bu bağlamda ulaşım kendi kendine ortaya çıkan, üreyen bir olgu değildir. Kentsel arazi parçalarının etkileşiminin sonucudur.
Ulaşım planlamasının amacı, geniş tanımı ile gelişen kentlerin ve kentler arasında yaşayanların ulaşım gereksinimini, ekonomik, hızlı, konforlu ve emniyetli olarak temin etmek, bunun yöntemlerini araştırmaktır. Bununla birlikte, kentte ve kentler arasında insan, araç ve eşyanın hızlı, konforlu, ekonomik, emniyetli, çevre problemi yaratmadan, maliyeti en aza indirilerek, en az düzeyde gürültü ile dışa bağımlılığı azaltılmış olarak ve taşıma kolaylığı sağlayacak şekilde temin edilmesini sağlamaktır.
***
Dün bu kavramların ifade ettiği manalar bugün çok farklı noktalara gelmiştir ve gelecekte de çok daha fazla önem kazanmaya devam edeceği anlaşılmaktadır.
Çünkü kentlerin nüfusları hızlı bir şekilde artmaya devam etmekte, insanların refah ve kültür seviyeleri ile birlikte ihtiyaçları yükselmekte, toplumun refah düzeyine bağlı olarak bireysel araç kullanımı ve kentleşme oranına bağlı olarak da ticaret ve alışveriş merkezleri yaygınlaşmaktadır.
Sorunların çözümlenmesi ancak, sorunların ve sorunları ortaya çıkaran etkenlerin bir bütün olarak analiz edilmesi ve yine bütüncül çözümlerin üretilmesi ile mümkündür.
***
Ulaşım master planları, yukarıda bahsedilen kapsamda, kentte var olan ulaşım sorunlarının tespitini yaparak sürdürülebilir çözümler üretmek, kentte ilerleyen yıllarda ortaya çıkabilecek ulaşım ihtiyaçlarını belirlemek ve bu ihtiyaçların karşılanabilmesi için öngörüler ve politikalar geliştirmek amacıyla hazırlanmaktadır.
Kayseri’de ilk ulaşım planlama çalışması raylı taşıma sistemi güzergâhlarının belirlenmesi amacıyla 1990–91 yıllarında Transurb Consult – Ensa firmaları tarafından yapılmış, ancak yapılan birçok düzeltmelerden sonra 1998 yılında Ulaştırma Bakanlığınca uygun bulunmuştur. Daha sonra yine raylı taşıma sistemi çalışmaları çerçevesinde, raylı sistem güzergâhının belirlenmesi amacıyla 2000 – 2001 yıllarında Tractebel – Eser Müşavirlik firmalarınca hazırlanmıştır. Ulaşım planlama çalışmalarına ait bu veriler şehrin ulaşım yapılanmasında ilerleyen yıllarda birçok açıdan yönlendirici olmuştur.
Büyüyen ve gelişen kentlerde arazi kullanım planları gibi ulaşım planları da belli aralıklarla değişen ihtiyaçlara göre yeniden yapılmakta ve bu ihtiyaçlara cevap verecek yaklaşımlar geliştirilmektedir. Bu çerçevede 2016 yılında Kayserinin Ulaşım Master Planı yeniden ihale edilmişti. Bu çalışma şimdiye kadar tamamlandı mı, şehrin somut ulaşım problemlerine çözümler üretilebildi mi, raylı sistemle otobüslerin aynı güzergahta çalışması garabetine bir çözüm geliştirilebildi mi bilmiyoruz.
Yeni Belediye Başkanlarımızın ve meclis üyelerimizin daha önce hazırlanmış olan bu "Ulaşım Master Planlarından" haberleri var mı onu da  bilmiyorum. Yeni dönem çalışmalarına başlarken en son hazırlanan ve zannedersem 8 milyon lira gibi bir meblağa mal olan Ulaşım Master Planı sonuç raporunu okumalarını ve kentin ulaşım sorunlarına vakıf olmalarını tavsiye ediyorum. Şehrin ulaşımı ile ilgili en son yaklaşımları, sorunları ve çözüm yollarını incelemelerini, çözüm önerileri getirmelerini, gelecekte kent sakinlerinin en büyük zorluklarından birisi olacak kent içi ulaşımı konusunda kafa yormalarını yaptıkları görevin bir gereği olarak görüyorum.
Haftaya birlikte olmak dileğiyle sağlık ve mutluluklar diliyorum.

Haberici -->

    Yorumlar

HAVA DURUMU
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
NAMAZ VAKİTLERİ
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
banner41
SPOR TOTO SÜPER LİG
Tür seçiniz:
ARŞİV