banner167
banner182
19 Haziran 2021 Cumartesi

KENT HAFIZASI

12 Temmuz 2017, 07:46
Bu makale 1795 kez okundu
KENT HAFIZASI
KADİR DAYIOĞLU
Bu konularda çok şey yazdım. Bazılarını tekrarlamakta yarar görüyorum; yüz seksen kez de tekrarlanmış olsa. Öyle ya eskiler; “Ettekraruahsenvelevkâne yüz seksen!”, demiş.
 
Uluorta, gelişi güzel ve hatta hangi gerekçe ile olursa olsun yer, yöre, belde, ilçe vs. isimlerinin değiştirilmesinin çok yanlış olduğunu; bunu yaparak kentin tarih/coğrafya/kültür hafızasını sildiğimizi, yok ettiğimizi; kentin geçmişle olan bağını koparttığımızı, defalarca yazdım bu sütunda...
 
Örnek olarak da Gediris, Karadere, Billur, Çaybağları, Merdivenli, Gürle, Haymana vs. olarak bilinen bölgenin birden bireErenköy ismi adı altında bir mahallede birleştirilmesini göstermiştim... Ve sormuştum: Neden Erenköy? Erenköy de neden Bakırköy, Ortaköy değil?
 
Doğrusunu söylemek gerekirse ne Melikgazi ve ne de Büyükşehir Belediyelerinden bugüne dek bir yanıt geldi...Geleceğe de benzemiyor. Umarım, şehir, kent, kültür, sanat diye “akademik yazılar” yazanlar da sorar, çıkarttıkları dergilerde. Diyeceksiniz ki; bir yazsınlar da, bak gör başlarına neler geliyor. O dergileri çıkartabiliyorlar mı?
 
Bugün sizlere, Surayia Faroqhi’nin (Süreyya Faruki) “Osmanlı’da Kentler ve Kentliler” isimli kitabından yer alan Kayseri’de ki (merkez) bazı isimler vereceğim (Tarih Vakfı Yurt Yayınları Üçüncü Basım Mart/2000).
 
1600’lerin başında; Molu, Erkilet, Horsana, Arguncuk, Germir, Talas, Billur, Gürle, Hisarcık, Merkep Meydanı, Gediris, Çay, Eğribucak, İnecikler, Hasandağı, Beğendik, Belbaşı, Kayadibi, Mahrumlar Çağşak, Kulaklı,  Hacılar, Karaca Viran, Sakar vs. vs. gibi yerel isimler varmış Kayseri merkezinde...
 
Bunların ne anlama geldiğini, neyi kastettiğini bilmiyorum ama varmış...Peki, günümüzde bu isimleri hatırlıyor musunuz?Elbette hatırlıyoruz ve de biliyoruz... Tabii, Belediyeler hariç. Şayet, onlar hatırlasa, bilse bu “hafıza” kıyımın yapmazlardı.
 
Ama bir kısmını kaldırdık Erenköy dedik, bir kısmına da Altınoluk... Işık Meydanı, Kurtuluş, Kazım Karabekir dediklerimiz de oldu...
 
Neden?
 
Bir Allah’ın kulu çıkıp bunun nedenini izah etmeli... Yok arkadaş; hiç kimse bu kentin hafızasını yok etme, silme, kentin tarih ile olan bağlarını kesme hakkına sahip değildir...
 
Bildiğiniz gibi, 1973 yılında belediyeyi kazanan CHP’liler; “Bizim yönetimimizde mahrumlar olmaz, yıllardır mahrum bırakılmış Mahrumları biz kurtaracağız!” diyerek en az dört beş asırlık Mahrumları bir çırpıda “Kurtuluş Mahallesi” Yapmışlardı...
 
Oysa, “geri bırakılan” falan bir şey yoktu. 1970’lerin başında, yeni yeni, kaçak inşaatlar başlamıştı. Mahrumların sakinleri, satıyordu bağlarından kısmını ya da tamamını. Yerleşenler de genellikle, Erzurum tarafından gelen göçmenlerdi.
 
Hatta muhtarlarının ismi, Celal’di… Soyadını hatırlayamadım... İyi anımsarım, ilk mülk satan da,İbrahim Varinlioğlu ailesi idi. Sanırım, bir cadde ya da sokağa “Varinlioğlu” ismi de verilmişti.
 
Ondan sonra gelenlerde başka bir cehalet örneği sergilediler, geriye dönüş yapacakları yerde, Kazım Karabekir Mahallesi dediler, burasına... Öyle ya; Kazım Karabekir Erzurum dahil, doğunun fatihi idi. İlk değişikliğin mimarı merhum Niyazi Bahçecioğlu, ikincisinin ise, sanırım,Hüsamettin Çetinbulut.
 
Tıpkı bizim kırk yıllık Gediris, Billur, Karadere, Çay Bağları vd. bir gece de Erenköy olduğu gibi... Taşlıburun’dan sonrasına Altınoluk Mahallesidendi... Biliyorsunuz, Altınoluk denilen bölgede de kadim isimler var: Seygalan, Çağşak, Kayadibi, Obruk, İnecik, Kergah, Eğribucak vd.
 
Bu isimler de,Şükrü Karatepe ayrıldıktan sonra verildi.  Nereden biliyorum? Şuradan: Hatırlarlar mı? Bilemem… O yıllarda Hocamız, Suat Hastorun, merhum Yaşar Uğur ve ben, Yaşarların, Çaybağları’ndaki bağ evlerine gitmiştik… O esnada, bu değişikliğin doğru olmadığını, bunun ne kadar vahim bir hata olduğunu, anlatmıştı bizlere, Karatepe. Hatta konu ile ilgili ilk yazımı da, Hocamızın ismini vermeden, yazmıştım, o günlerde…
 
Umarım karar verenler bilerek ya da bilmeyerek neyi yok ettiklerinin artık farkına varırlar; yine umarım Merkep (Eşşek) Meydanına Işık Meydanı, Gediris ve üst tarafınaErenköy; Çağşak, Kayadibi civarına Altınoluk ve Mahrumlara Kurtuluş ya da Kazım Karabekir deme gibi tarih bilincinden yoksun bir tutum sergilemeye devam etmezler...
 
Çaybağlarımı, Mahrumlarımı, Merkep Meydanımı, Kayadibimi, Çağşağımı, Seygalanımı bana geri verin... Ve bunlarla oynamayın... Bunlara dokunmayın… Bunlar benim hafızam, yok etmeyin. Hemşeri bilincine sahip herkesin sahip çıkması lazım bu isimlere.
***
… Ve sormalılar; bizim kentin Erenköy ve Altınoluk ile ne ilgisi var?
Çok safım değil mi?
***
Bakınız 1690 yılı kayıtlarında başka neler varmış Kayseri de: Kulaklı, Cebel-i Yılanlı, Obruk, Hasandağı, Kızıltepe, Hırka, Dadağı, Güllü, Kanlıyurd, Meşhetler (Maşhatlık) vs. vs.
 
Son olarak şunu söylemek istiyorum: Tarih bilinci nutuk atmakla, övünmekle oluşmaz... Tarih bilinci doğru bilgiler etrafında tarihe sahip çıkmakla; Tarihle dost olmakla oluşur... Kayseri’de olmayan Osmanlı’yı yaşatacağınıza, o dönemden kalma isimleri, değerleri yaşatın. Yeter de artar bile…
 
 

Haberici -->

    Yorumlar

banner176
HAVA DURUMU
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
NAMAZ VAKİTLERİ
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
banner41
SPOR TOTO SÜPER LİG
Tür seçiniz:
ARŞİV